طنین‌انداز شدن صدای ۱۵۰۰ دف در پایتخت؛ بزرگداشت استاد یاسینی در تهران | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ در آستانه برگزاری آیین «هم نوازان دف ایران زمین (جلاجل) – بزرگداشت زنده یاد استاد علاالدین یاسینی»، نشست تخصصی با حضور جمعی از هنرمندان، مدرسان و نوازندگان شاخص عرصه دف‌نوازی در فرهنگسرای بهمن تهران برگزار شد.
مهدی غلامی، نوازنده دف و مدیر برگزاری این رویداد، در ابتدای نشست که به آسیب‌شناسی معضلات نوازندگی، آموزش و اجرای آثار دف‌نوازی اختصاص داشت، از حمایت‌های مدیریت فرهنگسرای بهمن قدردانی کرد و گفت:
براساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌گرفته، اجرای گروه کُر فرهنگسرای بهمن، سخنرانی معاون امور هنری یا رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، اجرای موسیقی توسط استاد کیوان ساکت، سخنرانی درباره ویژگی‌های زنده یاد استاد یاسینی، شعرخوانی، اجرای موسیقی توسط استادان کردستان و در نهایت هم‌نوازی بیش از ۱,۵۰۰ هنرمند دف‌نواز، بخش‌های اصلی این برنامه را تشکیل می‌دهند.
وی افزود این نشست تخصصی در آستانه رویداد بزرگ ۲۰ شهریورماه برگزار شده تا دغدغه‌ها و مشکلات هنرمندان این عرصه از طریق رسانه‌ها منعکس شده و شنیده شود.
یادمان استاد علاالدین یاسینی؛ مردی که برای خدا دف می‌نواخت
در بخش دیگری از این نشست، فرشید غریب‌نژاد، از پیشکسوتان دف‌نوازی، با اشاره به رفاقت دیرینه خود با مرحوم یاسینی گفت:
شاید همه استاد یاسینی را به‌عنوان نوازنده‌ای چیره‌دست بشناسند، اما من ایشان را به‌عنوان انسانی والا و مردم‌دوست می‌شناختم که همواره دست محبت بر سر فقرا داشت. دف‌نوازی برای ایشان هیچ‌گاه منبع درآمد نبود، بلکه رابطه‌ای میان او و خدایش بود و عاشقان را گرد خود جمع می‌کرد. سازی که من معتقدم امروز بهانه زندگی ما شده است.
همچنین متین یاسینی، فرزند آن استاد فقید، با تاکید بر اخلاص پدرش یادآور شد که استاد همواره توصیه می‌کرد هنگام اجرا چشمان خود را ببندید و تنها به عشق پیامبر اسلام (ص) بنوازید. وی افزود که پدرش از سال ۱۳۶۸ کلاس‌های دف‌نوازی را روزهای شنبه در منزل شخصی خود به صورت کاملاً رایگان برگزار می‌کرد و شغل اصلی‌اش مکانیکی خودرو بود.
آسیب‌شناسی دف‌نوازی مدرن و چالش‌های فضای مجازی
فربد یداللهی، مدرس و نوازنده سازهای کوبه‌ای، با انتقاد از وضعیت فعلی آموزش و اجرا در فضای مجازی اشاره کرد که دف‌نوازی امروز به سمت تکنیک‌های سطحی و جلب فالوور رفته است. او همچنین از بی‌توجهی رسانه‌های داخلی به دانشگاهی شدن رشته سازهای کوبه‌ای (به‌ویژه تنبک) پیش از دوران کرونا گلایه کرد.
رضا دربندی، دیگر مدرس و نوازنده دف، با تایید این چالش‌ها اظهار داشت:
متاسفانه گاهی شاگرد برای استاد گردن‌کشی می‌کند و به ماجراهایی چون کپی‌کاری و دزدی محتوا، چه در فضای مجازی و چه در حقیقت می‌رسد؛ مسیری که بسیار ناپسند است.
دربندی از مرحوم یاسینی به عنوان دایرةالمعارف مقام‌های دف‌نوازی کردستان یاد کرد که همواره نقطه اتصال و آشتی میان هنرمندان بود. بهزاد حیدری نیز با اشاره به اصالت موسیقی مقامی کردستان، وارستگی استاد یاسینی از مادیات و حواشی جامعه امروز را ستود.
جایگاه تاریخی زنان در نوازندگی دف
آسو نادری، از بانوان هنرمند حاضر در نشست، با نگاهی تاریخی به نقش زنان در موسیقی سنتی پرداخت و گفت:
به‌گمان من، نخستین نوازندگان ساز دف یا سازهای مشابه آن، بانوان بودند. امروزه نیز در جامعه موسیقی ما، حدود هفتاد تا هشتاد درصد نوازندگان دف را بانوان تشکیل می‌دهند.
وی در ادامه، استاد یاسینی را تجسم عینی پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک دانست که همواره الگوی اخلاقی هنرمندان بوده است.
انتقاد از تغییر اصالت ساز دف به درام‌نوازی
ابراهیم مرادی، از نوازندگان شناخته‌شده، با انتقاد از افت کیفی برخی اجراها در پایتخت گفت امروزه بسیاری از نوازندگی‌ها به جای دف‌نوازی اصیل، بیشتر شبیه به درام‌نوازی شده است. وی مدرسان را مسئول اصلی انحراف هنرجویان دانست و بر حفظ اصالت ساز تاکید کرد.
پیمان سیمایی نیز با بیان اینکه دف برای استاد یاسینی مرکبی به سوی عالم معنا بود، افزود:
بزرگ‌ترین درسی که از این هنرمند آموختم این جمله است: عرفان یعنی محبت؛ یعنی انسانیت، ادب، شخصیت، اخلاق، ازخودگذشتگی و معرفت. وظیفه ما پس از آموزش، هدایت و جهت‌دهی به جوانان است، نه سرکوب آن‌ها.
پیشنهاد تاسیس خانه دف در تهران
در ادامه برنامه، هنرمندان بر ضرورت تشکیل یک صنف واحد به نام خانه دف تاکید کردند. مهدی کیانی‌مهر با ابراز امیدواری برای عملی شدن این ایده گفت رسالت موسیقی شادی‌آفرینی است و مشکلات این حوزه باید در چنین تشکل‌هایی حل شود.
محسن میکائیلی نیز با اشاره به ورود هوش مصنوعی به موسیقی، ترویج اصالت دف را نیازمند برنامه‌ریزی دقیق دانست. آیدا امیری‌مقدم نیز اعلام کرد که در رویداد پیش رو تلاش خواهد شد تا شیوه درست و اصیل دف‌نوازی به نسل جوان منتقل شود.
سیدمصطفی بانیان، معاون خانه آفرینش‌های موسیقی شهرداری تهران، از آمادگی این سازمان برای حمایت از نشست‌های تخصصی مکاتب دف‌نوازی و نت‌نویسی خبر داد. در پایان، روح‌الله میرزایی، رئیس فرهنگسرای بهمن، تاسیس خانه دف را تکلیفی برای مرجعیت‌بخشی به این ساز اصیل دانست و ابراز امیدواری کرد که این رویداد سرآغازی برای همدلی بیشتر باشد.
در بخش پایانی این نشست، از پوستر رسمی آیین هم نوازان دف ایران زمین رونمایی شد.
