«بی‌داد» زیر ذره‌بین منتقدان؛ واکاوی یک اثر موسیقایی-سینمایی | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ فیلم «بی‌داد» به کارگردانی سهیل بیرقی که پیش از این در جشنواره‌های بین‌المللی از جمله کارلووی‌واری حضور یافته بود، در تاریخ ۹ اوت ۲۰۲۶ به صورت رسمی در پلتفرم یوتیوب منتشر شد. این فیلم به دلیل ساختار روایی و موضوعی خود، از همان ابتدا با واکنش‌های متعددی در حوزه موسیقی و سینما مواجه شد.
تحلیل استفاده از صدای پرستو احمدی در فیلم
یکی از نقاط تمرکز منتقدان در فیلم «بی‌داد»، بهره‌گیری از صدای «پرستو احمدی» برای شخصیت اصلی داستان (سِتی) با بازی سروین ضابطیان است. این تصمیم فنی با دیدگاه‌های متفاوتی روبرو شده است؛ برخی منتقدان معتقدند با توجه به سابقه خوانندگی سروین ضابطیان، استفاده از صدای شخص دیگر باعث ایجاد فاصله میان تصویر و صدا شده است.
محسن سلیمانی فاخر، منتقد سینما، در یادداشتی به این موضوع پرداخته و پرسشی را مطرح کرده است که چرا در اثری با محوریت «صدا»، از توانمندی واقعی بازیگر نقش اصلی استفاده نشده است. از سوی دیگر، برخی ناظران معتقدند حضور صدای پرستو احمدی به دلیل تجربیات مشابه وی در فضای واقعی موسیقی، لایه‌ای مستندگونه به اثر بخشیده است.
گزارش وضعیت قضایی و احکام صادره برای عوامل
در کنار مباحث هنری، پرونده قضایی مربوط به تولید این اثر نیز از جمله بخش‌های مهم اخبار مرتبط با «بی‌داد» بوده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در تیرماه ۱۴۰۴، احکام قضایی برای برخی از عوامل این فیلم صادر شد.
سهیل بیرقی، کارگردان اثر، بابت عناوین اتهامی مطرح شده در پرونده به حبس محکوم شد که در نهایت این حکم به جزای نقدی تبدیل گردید. همچنین برای لیلی رشیدی و سروین ضابطیان نیز احکامی صادر شد که بخشی از آن‌ها به حالت تعلیق درآمد. در مقابل، برخی دیگر از بازیگران و عوامل فیلم از جمله امیر جدیدی و علی شادمانفر از اتهامات منتسبه تبرئه شدند.
بازتاب‌های رسانه‌ای و دیدگاه منتقدان
منتقدان در بررسی فنی فیلم، نظرات متناقضی را ارائه داده‌اند. گروهی از تحلیل‌گران، بازی‌های فیلم و ریتم آن را از نقاط قوت اثر می‌دانند، اما در مقابل، بخش‌هایی از فیلمنامه را به «شعارزدگی» و «عدم عمق‌بخشی به شخصیت‌های فرعی» متهم می‌کنند.
عاطفه جعفری، روزنامه‌نگار حوزه فرهنگ، در نقدی تند، برخی عناصر فیلم را نه در خدمت درام، بلکه ابزاری برای جلب توجه در شبکه‌های اجتماعی دانسته است.
بهمن بابازاده، خبرنگار حوزه موسیقی، ضمن اشاره به درخشان بودن بازی امیر جدیدی، معتقد است فیلم در انتقال مفاهیم مورد نظر خود تا حدودی مستقیم و شعاری عمل کرده است.
واکنش هانا کامکار به حذف صدای بازیگر
هانا کامکار، هنرمند موسیقی و سینما، با انتشار ویدئویی در صفحه شخصی خود، انتقادات تندی را علیه سهیل بیرقی مطرح کرد. او با زیر سؤال بردن شعارهای فیلم در حمایت از صدای زنان، نسبت به حذف صدای واقعی سروین ضابطیان (که خود سابقه خوانندگی دارد) و جایگزینی آن با صدای پرستو احمدی اعتراض کرد.
کامکار در یادداشت خود خطاب به کارگردان نوشت:
سهیل بیرقی و امثال‌هم! می‌شه شما برای صدای زنان کاری نکنین؟! می‌شه ما رو بازیچه‌ی شعارهای سینمایی‌تون نکنین؟!
او در ادامه با تأکید بر پیشینه تاریخی زنان خواننده در ایران افزود:
زنانِ خواننده‌ی ایران هم‌چون زنجیره‌ای سالیانِ سال است که جرأت کرده‌اند و کاسه‌ی جرأت را دست به دست و نسل به نسل رسانده‌اند… ما هم در فیلم‌های‌مان این راه را پاک نکنیم و تنها به یک نفر نسبتِ شهامت ندهیم! که این فیلم‌ها قرارست بماند در تاریخِ سینمای روایی، یا جامعه‌ی ایران را به جهان نشان دهد…!
کامکار همچنین با انتقاد از رویکرد حاکم بر تولید فیلم تأکید کرد:
به هیچ دلیلِ چرکی صدای هیچ زنِ خواننده‌ای را از فیلم‌های‌مان حذف نکنیم که این عینِ همان کاری‌ست که [دولت] سالیان کرد و قلب‌های ما را تکه تکه کرد!
آمار بازدید و واکنش کاربران در فضای مجازی
داده‌های آماری نشان می‌دهد که فیلم «بی‌داد» در هفته نخست انتشار در یوتیوب، نزدیک به یک میلیون بازدید داشته است. تحلیل محتوای نظرات کاربران نشان‌دهنده فضایی دوقطبی است؛ بخشی از مخاطبان از شیوه انتشار مستقل و موضوع فیلم حمایت کرده و بخشی دیگر، ساختار هنری و لحن بیانی آن را مورد نقد قرار داده‌اند.
