بزرگداشت هادی منتظری در همایش کانون ادبی زمستان | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ بیست و چهارمین همایش شعر و موسیقی کانون ادبی زمستان به پاس یک عمر فعالیت هنری هادی منتظری در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. در این مراسم باشکوه، چهره‌های نام‌آشنایی همچون علی‌اکبر شکارچی، حسام‌الدین سراج، علیرضا فریدون‌پور، فرهنگ جولایی، ایرج راد، مهدی میامی، چنگیز حبیبیان، حمید غلامعلی، محمد سلمانی، داود رحمت‌الهی، مهدی غفوریان، سیدمرتضی حسینی، مریم اسدی، مهوش وقاری و جمعی از هنرمندان حضور داشتند. مدیریت و اجرای این برنامه بر عهده سجاد عزیزی آرام بود.
سجاد عزیزی آرام در ابتدای برنامه با ارائه گزارشی از فعالیت‌های این کانون گفت:
فعالیت این کانون از دی ماه ۱۳۸۴ آغاز شده و اکنون در بیست‌ویکمین سال فعالیت خود است. در طول این سال‌ها، بیش از صدها برنامه تخصصی برگزار کرده‌ایم. برنامه بعدی کانون ادبی زمستان به اوایل شهریورماه موکول خواهد شد. این همایش تلفیقی از شعرخوانی، اجرای موسیقی و بزرگداشت چهره‌های برجسته است. در طول این سال‌ها بیش از ۸۰ عنوان بزرگداشت را با همین ساختار برگزار کرده‌ایم.
مدیر کانون ادبی زمستان با گرامیداشت یاد درویش‌رضا منظمی، نوازنده برجسته کمانچه که دهم خرداد سال جاری دار فانی را وداع گفت، افزود:
امروز بزرگداشت هادی منتظری را برگزار می‌کنیم، هنرمندی که تمامی بزرگان موسیقی بر توانایی و پنجه بی‌نظیر او در نواختن ساز کمانچه تأکید دارند. منتظری از پیشکسوتان این حوزه است و آثار بسیار زیادی را با همکاری چهره‌های برجسته‌ای همچون محمدرضا شجریان اجرا کرده است.
در ادامه این بخش، شاعرانی چون ونوس رستمی، فاطمه نیک‌روش، شهریار نراقی، محسن انشایی و مهلا اسماعیل‌زاده به شعرخوانی و ترانه‌خوانی پرداختند.
پیوند عمیق کمانچه با فرهنگ و ادبیات فارسی
اکبر کتابدار، نویسنده و پژوهشگر ادبی، به بررسی تاریخچه ساز کمانچه پرداخت و اشاره کرد که این ساز از کهن‌ترین ابزارهای موسیقی ایرانی است که پیشینه‌ای پیش از اسلام دارد. وی افزود که کمانچه در ابتدا دو سیم داشته و در ادوار بعدی کامل‌تر شده است. کتابدار دوران صفویه و قاجار را از نقاط عطف این ساز دانست و از نام‌هایی چون میرزا احمد، معصومه کرمانشاهی، میرزا محمد کمانچه‌ای، طاهر ظهوری و درویش‌محمد یاد کرد.
او درباره پیوند شعر و موسیقی گفت که این دو هنر از دیرباز در کنار یکدیگر رشد کرده‌اند. کتابدار در وصف شخصیت استاد هادی منتظری افزود:
او یکی از چهره‌های برجسته در حوزه نوازندگی کمانچه است؛ هنرمندی که دارای سه ویژگی مهم؛ منش، بینش و دانش است. این سه ویژگی از او هنرمندی با سواد، متواضع و اثرگذار ساخته است. تواضع از ویژگی‌های برجسته بزرگان است. همان گونه که در ادبیات ما نیز بارها به آن اشاره شده، بزرگی واقعی با فروتنی همراه است. این روحیه در بسیاری از هنرمندان اصیل ایرانی دیده می‌شود.
نقش هادی منتظری در حفظ موسیقی ایرانی
علی‌اکبر شکارچی، آهنگساز و نوازنده کمانچه، درباره اهمیت هنر و موسیقی در تحمل سختی‌های زندگی صحبت کرد و هنر را نیازمند روحی گشوده و عاری از کینه دانست. او با اشاره به پایداری هنرمندان در دوران‌های سخت اظهار داشت:
بسیاری از هنرمندان در دوره‌هایی زندگی کرده‌اند که موسیقی با محدودیت‌ها و دشواری‌های فراوان روبه‌رو بوده است. با این وجود، آنان این هنر را زنده نگه داشتند؛ گاهی آشکار و گاهی حتی به شکل پنهانی. اگر تلاش و پایداری این انسان‌های بزرگ نبود، شاید امروز بسیاری از گنجینه‌های موسیقی ما باقی نمی‌ماند.
وی در ادامه با تقدیر از تلاش‌های استاد منتظری گفت:
استاد هادی منتظری نیز از جمله هنرمندانی هستند که با تلاش و پشتکار در همین دشواری‌ها فعالیت خود را ادامه داد و موسیقی را حفظ کرد. موسیقی برای بسیاری از هنرمندان پناهگاهی بوده تا بتوانند از سختی‌های زندگی عبور کنند و با اعتماد به نفس مسیر خود را ادامه دهند.
شکارچی ضمن تشکر از خانواده منتظری، جدیدترین آثار منتشرشده خود را به وی هدیه داد و جهت حضور در مراسم یادبود درویش‌رضا منظمی سالن را ترک کرد.
خاطرات و تجلیل هنرمندان در آیین بزرگداشت هادی منتظری
بخش بعدی همایش به جشن تولد و تجلیل از هادی منتظری با حضور چهره‌هایی چون حسام‌الدین سراج، فرهنگ جولایی، ایرج راد، سیدمرتضی حسینی، شهرام صارمی، محمد سلمانی، فرهاد احمدی و علیرضا فریدون‌پور اختصاص داشت.
حسام‌الدین سراج با خواندن بیتی از پژمان بختیاری:
عمری به گرد شمع جمال تو گشته‌ام / آتش نخورده بر پر پروانه‌ام هنوز
اظهار داشت که آغاز همکاری جدی آن‌ها به سال ۱۳۷۳ و دعوت جلال ذوالفنون بازمی‌گردد که منجر به تشکیل گروه «بیدل» با حضور منتظری شد. سراج تاکید کرد:
جواب آواز در نوازندگی کار هر هنرمندی نیست اما منتظری در پاسخ به جواب آواز به درستی اجرا می‌کند.
ایرج راد، بازیگر پیشکسوت نیز بر پیوند عمیق موسیقی با روح انسان تاکید کرد و از زحمات اهالی موسیقی قدردانی نمود. فرهنگ جولایی با آرزوی بهبود برای بهروز رضوی که در بیمارستان بستری است، سابقه همکاری ۳۰ ساله خود با منتظری را یادآور شد.
شهرام صارمی، نوازنده کمانچه و معاون فرهنگسرای ارسباران، سابقه شاگردی خود از سال ۱۳۶۲ در کانون چاوش را مرور کرد و ابراز داشت که صدای ساز منتظری همواره در گوش اوست. علیرضا فریدون‌پور نیز منتظری را وارث شایسته سبک قدما و استاد بهاری دانست.
در این مراسم یادداشت ملیحه سعیدی، نوازنده قانون، که به دلیل بیماری غایب بود قرائت شد:
یادداشتی برای برادر عزیزم! ساز کمانچه تنها ساز نیست، زبان گریه و خنده‌های روح است و شما برادر گرامی و ارجمندم جناب آقای هادی منتظری با عشق و استادی این زبان را به زیباترین شکل به میان آورده‌اید. بزرگداشت شما تجلیل از نغمه‌هایی هست که از دل می‌آیند و مستقیماً به جان شنوندگان می‌نشینند. دوست عزیز به این مسیر پر از هنر و اصالت درود و آفرین.
پاسخ هادی منتظری و اجرای قطعه بداهه با ساز ۴۰۰ ساله
هادی منتظری در پاسخ به این ابراز محبت‌ها، با خواندن بیتی گفت:
ای صاحبان کوی وفا دم غنیمت است. شادی اگر نبود، غم غنیمت است
وی با تبیین تفاوت غم معنوی و غصه مادی افزود:
این غم تعریفش با غصه متفاوت است، غم انسان را به تفکر وامی‌دارد، انسان را به معبود می‌رساند، غم معنوی است اما غصه مادی است.
او در ادامه خاطره‌ای شنیدنی از همکاری خود با استاد علی‌اصغر بهاری را برای حاضران نقل کرد. در ادامه تندیس کانون ادبی زمستان و لوح‌های یادبود تقدیم این هنرمند شد. پایان‌بخش این مراسم، اجرای دونوازی بداهه با ساز کمانچه ۴۰۰ ساله کریمخانی توسط هادی منتظری و آواز علیرضا فریدون‌پور به همراه نوازندگی پیانوی اسماعیل خانی بود.
سابقه فعالیت هنرمند
هادی منتظری آهنگساز، مدرس و نوازنده سازهای کمانچه و ویولن متولد ۲۴ خرداد ۱۳۳۴ در کرمانشاه است. او از کودکی شیفته موسیقی ایرانی بود و نوازندگی ویولن را نزد محمود مرآتی فرا گرفت. او بعدها به پیشنهاد محمدرضا لطفی نوازندگی کمانچه را آغاز کرد و با تهیه‌سازی به کمک مجتبی میرزاده، کمانچه را به عنوان ساز تخصصی خود برگزید.
منتظری پس از دریافت دیپلم به دانشکده هنرهای زیبا راه یافت و از محضر اساتیدی چون نورعلی خان برومند، جواد معروفی، مهدی برکشلی، محمدتقی مسعودیه، احمد پژمان، علی تجویدی، داریوش صفوت، محمدرضا لطفی، علی‌اصغر بهاری و محمدرضا شجریان بهره برد. او دارای نشان درجه یک هنری است و سابقه همکاری با گروه‌های بزرگ نظیر «شیدا» و خوانندگانی چون شهرام ناظری، صدیق تعریف و علیرضا افتخاری را در کارنامه دارد.
شایان ذکر است پخش کلیپی از فعالیت‌های هادی منتظری، اجرای موسیقی توسط میثم خزائی، علی پندار، گروه بامداد فلاحتی، گروه سازبند و رونمایی از کتاب زاده تاریکی اثر نسترن صحرایی از دیگر بخش‌های این همایش بود.
