پشت‌پرده تحریف موسیقی اقوام در صداوسیما از زبان مهبد مکی | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ مهبد مکی، موسیقی‌پژوه و مشاور بخش موسیقی سریال الف‌ویژه «سلمان فارسی»، در مصاحبه‌ای صریح با برنامه «فرهنگسرای گفت‌و‌گو» به واکاوی چالش‌های عمیق حوزه موسیقی نواحی پرداخت. وی با تاکید بر لزوم شناخت دقیق جغرافیای فرهنگی کشور، موسیقی بومی را فراتر از یک سرگرمی دانست و گفت:
موسیقی اقوام صرفاً یک پدیده هنری محض نیست، بلکه آینه‌ای تمام‌نما از جغرافیا، اقلیم، گویش، باور‌ها و سبْک زندگی مردمان خطه به خطه ایران بزرگ است. اگر نتوانیم خطوط مشترک فرهنگی و پیوند‌های عمیق میان اقوام مختلف نظیر لر، قشقایی، بلوچ و سایرین را به‌درستی بشناسیم، در دام کلیشه‌پردازی‌های غلط در محصولات رسانه‌ای می‌افتیم.
به باور این کارشناس، بی‌توجهی به این ریشه‌های کهن، مانع بزرگی در مسیر درک غنای فرهنگی بی‌نظیر ایران ایجاد خواهد کرد.
انتقاد از بازنمایی غلط فرهنگ اقوام در رسانه‌ها
این پژوهشگر باسابقه موسیقی در ادامه صحبت‌های خود، نوک پیکان انتقاداتش را به سمت نحوه نمایش فرهنگ‌های محلی در آثار تصویری نشانه رفت. مکی با ابراز تاسف از وضعیت موجود خاطرنشان کرد که در بسیاری از فیلم‌ها و سریال‌ها، اشتباهات فاحش و مکرری در تصویرسازی لباس‌های محلی، آداب‌ورسوم، گویش‌ها و حتی سازهای بومی رخ می‌دهد.
او این سهل‌انگاری‌ها را عاملی برای تحریف تدریجی هویت اصیل نواحی دانست و برای حل این بحران پیشنهاد داد:
ایجاد و فعال‌سازی کارگروه‌های تخصصی پژوهشی در کنار گروه‌های تولید فیلم و سریال برای اصلاح و دقت نظر در این مؤلفه‌ها یک ضرورت انکارناپذیر است.
چالش تلفیق سنت و مدرنیته در موسیقی
مکی در بخش دیگری از این گفت‌وگوی چالش‌برانگیز، به موضوع داغ تلفیق سنت و مدرنیته در آثار موسیقایی نسل جدید پرداخت. وی با نقد جدی استفاده سطحی و ویترینی از اشعار فاخر ادبیات فارسی (مانند غزلیات سعدی) در سبک‌های غربی نظیر راک و متال، بر لزوم درک عمیق ساختار محتوایی آثار تاکید کرد و گفت:
تلفیق سنت و مدرنیته زمانی ارزشمند و ماندگار است که ساختار و محتوا در یک همخوانی و هارمونی منطقی با یکدیگر قرار گیرند. کپی‌برداری سطحی و بدون پشتوانه فکری، تنها به تخریب ارزش‌های هنری منجر می‌شود.
وی انجام مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی را پیش‌شرط تولید هر اثر هنری موفق دانست و به هنرمندان جوان و فعالان فضای مجازی توصیه کرد پیش از انتشار آثار خود، حتماً از راهنمایی‌ها و تجارب اساتید پیش‌کوت بهره بگیرند تا از تولید کارهای ضعیف و زرد جلوگیری شود.
تجاری‌سازی افراطی و سقوط سلیقه شنیداری
مشاور موسیقی سریال «سلمان فارسی» با به چالش کشیدن وضعیت حاکم بر بازار موسیقی کشور، نسبت به پیامدهای مخرب «تجاری‌سازی افراطی» هشدار داد و تصریح کرد:
متأسفانه امروزه به دلیل حاکمیت مطلق نگاه بازاری و مارکتینگ بر جریان تولیدات موسیقی، گوش مخاطب به‌صورت هدفمند به سمت اصوات ناهنجار، تنظیم‌های ضعیف و کلام‌های سطحی سوق داده شده است. این روند، سلیقه زیبایی‌شناختی جامعه را به خطر انداخته است.
وی در پایان با معرفی الگوهای موفق موسیقی ملی، از استاد کامبیز روشن‌روان و استاد احمد پژمان به عنوان مفاخر برجسته‌ای یاد کرد که توانسته‌اند با دانش عمیق خود، موسیقی محلی را بدون آسیب به اصالت و فواصل موسیقی ایرانی، در قالب‌های ارکسترال جهانی عرضه کنند؛ مسیری که می‌تواند چراغ راه نسل جوان و دغدغه‌مند موسیقی کشور باشد.
