نقشه راه آهنگسازی در ایران؛ هویتی که میان سنت و مدرنیته گم شد | جزئیات
به گزارش خبرگزاری ریتم؛ به نقل از روابط عمومی چهارمین جایزه ملی آهنگسازی استاد روح‌الله خالقی، نشست تخصصی بررسی مفهوم آهنگسازی با حضور پرشور اهالی هنر، دانشجویان و علاقه‌مندان جدی موسیقی در خانه موسیقی تهران برگزار شد. در این برنامه، سخنرانان برجسته از زوایای گوناگون تاریخی، فلسفی، نظری و موزیکولوژیک به کالبدشکافی این هنر پرداختند.
در ابتدای این نشست تخصصی، دکتر محمدرضا عزیزی، آهنگساز و پژوهشگر موسیقی، به ایراد سخنرانی پرداخت. وی با تاکید بر ضرورت بازخوانی عمیق جایگاه روح‌الله خالقی فراتر از یک چهره صرفاً تاریخی، به بررسی نسبت میان سنت، نوآوری و جریان‌های معاصر آهنگسازی پرداخت.
زیزی با مرور کارنامه درخشان خالقی در حوزه‌های ارکستراسیون، آموزش، پژوهش و نهادسازی، دغدغه اصلی این استاد بزرگ را ایجاد یک گفت‌وگوی سازنده میان سنت موسیقی ایرانی و امکانات نوین آهنگسازی دانست. وی تصریح کرد که این چالش همچنان پیش روی آهنگسازان نسل امروز قرار دارد.
این پژوهشگر در بخش مهمی از سخنان خود اشاره کرد:
خالقی را نباید معیارِ شبیه‌شدن دانست؛ او را باید معیارِ پرسیدن دانست. وی در پایان، مسیر از خالقی تا امروز را نه یک خط مستقیم تاریخی، بلکه حرکتی پویا از یک پرسش به پرسش دیگر توصیف کرد که در آن مفاهیمی چون هویت و ارکستراسیون همچنان برای نسل جدید گشوده است.
ابعاد فلسفی و نظری آهنگسازی در موسیقی کلاسیک ایرانی
در ادامه برنامه، استاد آروین صداقت‌کیش از منظر فلسفی به تعریف دقیق هویت آهنگساز و فرآیند خلق اثر در موسیقی کلاسیک ایرانی پرداخت. وی با تحلیل اندیشه‌ها و آثار ماندگار روح‌الله خالقی، نسبت میان مفهوم مدرن آهنگسازی، سنت‌های بومی و تفکر موسیقایی در ایران را مورد واکاوی قرار داد.
سپس دکتر سپهر سراجی با ارائه بخش‌هایی از کتاب و پژوهش ارزشمند خود با عنوان
آهنگسازی در موسیقی کلاسیک ایرانی؛ گفتمان‌ها و مسئله‌ی هویت، مبانی نظری این حوزه را تشریح کرد. وی به تحولات گفتمان‌های آهنگسازی معاصر پرداخت و بر اهمیت ابزارهایی چون چندصدایی، هارمونی و کنترپوان در خدمت هویت فرهنگی و نوآوری هنری تاکید کرد.
بررسی موزیکولوژی و واژه‌شناسی مفهوم آهنگسازی
در بخش پایانی سخنرانی‌ها، دکتر محمدعلی مرآتی، پژوهشگر و موزیکولوگ برجسته، از دیدگاه واژه‌شناسی و موزیکولوژی به کالبدشکافی واژه آهنگسازی پرداخت. وی ابعاد اصطلاح‌شناختی این فرآیند را در بسترهای مختلف موسیقی ایران تحلیل کرد و تفاوت‌های ساختاری آن را مورد بررسی قرار داد.
پایان‌بخش این رویداد علمی، برگزاری یک جلسه پرسش و پاسخ پرشور میان حاضران و اساتید بود که طی آن به دغدغه‌های دانشجویان پاسخ داده شد. در نهایت، با اهدای لوح تقدیر از سخنرانان تجلیل به عمل آمد تا گامی موثر در جهت تبیین چشم‌انداز آهنگسازی معاصر ایران برداشته شود.
